Eo I Nā Koa ‘Ōlelo Kanaka

Synopsis: Änuenue Hawaiian Language Football Wins.

Maunalua, O'ahu» Ha'aheo Hawai'i i nä Koa! 'Ö'ili pulelo ke ahi o Kamaile! Ma ka pö Pö'aono o këlä pule aku nei i ka'a ai ke eo mua o këia kau kinipöpö peku wäwae i nä Koa o Änuenue (1-1 Pae Kea, OIA), he 36 'ai i ka 22 a nä Kika o Makinalë (1-2) ma ke kahua pä'ani 'o Kaiser.

A he mea ia e ha'aheo ai ko Hawai'i a puni, 'oiai 'o nä Koa nei o Änuenue ka hui pöpeku ho'okahi a puni ke ao e 'ölelo kanaka nei!

A he mea kupanaha nö ua lanakila nei, no ka mea, i ia pule akula ma mua, ua käpae 'ia ko Änuenue ho'okükü “Pae Kea” mua me nä 'lio Bulu o Kaimukï, a lilo akula ke eo iä läkou 'lio ho'onanä, 'oiai, he 13 wale nö Koa i maika'i ke ola kino no ia ho'okükü.

A e ha'aheo ko Hawai'i iä Ka'i Kealohamakua Wengler a me kona mau hope i ka noke 'ana i ke a'o i nä Koa pu'uwai hao kila ma ka 'ölelo kanaka. Ma ka ho'okükü nei me Makinalë, he 19 nö Koa i 'a'ahu i nä pale po'ohiwi a päpale i ke pale po'o. Akä, i loko nö o ko läkou helu li'ili'i, paio akula nö me ka hahana loa! He wela mai ho'i kau!

Wahi a kahiko, ke lilo i koa: a'o i ke koa, a'o i ka holo. Kohu mea lä, ua ho'olohe nö këia mau Koa i ke a'o a nä küpuna, a a'o maila nö läkou i ke koa a me ka holo--i mua!

Mai loko aku o ko läkou külana külele i kapa 'ia he 'Ëheu Pälua, holo akula nö nä mea halihali pöpö, he 364 'ïä. Na Ikaika Gante (233 'ïä) ka nui, i uhai 'ia e Kamea Kahiapo (58 'ïä), Makamae Otani-Wengler (45), La'akea Mano'i-Hyde (18), Mahuka Cullen (12) a me Käkela Lee.

He 'ano külana ia, kahi e kü umauma ai he 7 känaka a pili kekahi me kekahi ma ka laina külele. Na Wilioho Ka'awa, Iokepa Waiwai'ole, La'amaikahiki Kamai, Kaho'oipo Mossman-Ancog, a me Lopaka Smith ka nui o ka palaka 'ana, pau pü me 'maikalani Keama a me Makanahiwahiwaokalani Fernandez, nä muku.

E 'ole läkou nei a me ko läkou mau hope, kü ai ka paila o nä 'ai. Na Gante he 2 'aiholo, a he 1 a Kahiapo, pau pü me 2 'ai keu 'elua. A he 1 'aiholo päkahi a Otani-Wengler me Mahuka Cullen, ka 'alihi külele.

A ua a'o ho'i nä Koa i ka ho'olei pöpö, i loko nö o ke käka'ikahi. Ua pa'a he 2 pöpö a Cullen i ka 'apo 'ia e Fernandez no nä 'ïä he 31. A ua 'apo 'ia nö ho'i he 1 e Keama i kö pono aku kekahi ho'ä'o 'ai keu 'elua.

Ua 'iliki mua aku nä Koa i ke ku'i ma o ka holo 'ana a Gante me ke kämoe 'ana a Kahiapo i ka pahu hopu, he 13 'ïä. A 'iliki maila ko Makinalë ma hope o Solomon Dixon mä, a pa'i a pa'i a'ela, he 8 i ka 8. A 'iliki hou akula nä Koa, a pëlä hou mai nä Kika. A pëlä aku a pëlä mai, a pa'i a pa'i hou a'ela, he 22 i ka 22.

A laila, pane akula nä Koa ma ka hö'ike 'ana a'ela i ka 'ai a ka u'i, a ku'i lua akula ma o ka 'aiholo 'ana a Otani-Wengler a me ka lua o ka 'aiholo a Gante.

A pau, 'a'ole nö i lohe hou 'ia ho'okahi 'ekemu iki a leo küö ho'i a nä Kika. Ua pio ihola te ahi. A 'ö'ili pulelo maila ke ahi a nä Koa.

E ha'aheo nä Hawai'i i ke alu like mai o nä Koa! Ua pü'ali ka hau nui i ka hau iki. Ke lana nei ka mana'o ë e polapola mai nä Koa 'ë a'e i 'eha i pi'i ka helu o nä Koa mäkaukau no këia pule a'e i ka 20!