Quantcast
  

Tuesday, May 21, 2013         

KAUAKŪKALAHALE


 Print   Email   Comment | View Comments   Most Popular   Save   Post   Retweet

'Ai nō ke kōlea a momona, ho'i i Kahiki

Na Kekeha Solis

POSTED:



Synopsis: Companies that do business in Hawai'i should have responsibilities. Mahalo to those on Moloka'i who are voicing their concerns.

Welina e nā makamaka heluhelu. 'O ia 'ōlelo e kau a'ela ma luna, he 'ōlelo ia mai nā kūpuna mai. Ma ia 'ōlelo, e hō'ike 'ia ana ke 'ano o ke kōlea. A ho'ohālikelike 'ia ua manu nei me ka malihini i hele mai i Hawai'i nei. A 'imi akula ua malihini lā i wahi e nui ai kāna kālā ma 'ane'i. A i ka nui 'ana aku o kā ia ala kālā, 'o kona ha'alele maila nō ia iā Hawai'i nei no kona 'āina hānau. A ma laila 'o ia ala e lū aku ai i ia pu'u kālā i loa'a iā ia ma Hawai'i. Aloha nō nā kānaka o Hawai'i nei, lilo akula ke kālā o ne'i nei i ka 'āina 'ē. E nā makamaka heluhelu, 'o ia hana a ke kōlea, he mea ahuwale ia. 'A'ohe wahi mea ona a ho'onalonalo i ia hana āna.

'O ka mea 'āpiki i kēia mau lā, he kōlea hou nō, ua 'oi a'e kona akamai a ma'alea paha ma mua o kona mau kūpuna. Ua maopopo i ua kōlea hou lā, ke pau ihola ke ahonui o nā kānaka i kāna hana 'ānunu. No laila 'o ia i no'ono'o ai i wahi 'ē a'e e momona ai kona nui kino me ke komo pū 'ana paha i ka lole 'alu'alu loa i 'ole e 'ike 'ia kona hele 'ana a momona, a polupolu, a 'ōpū kēkewe paha. 'Eā, ua 'ike paha 'oukou, e nā makamaka heluhelu, i ua kōlea hou lā.

Ua 'ike 'ia nō paha ua kōlea hou lā e ko Moloka'i nui a Hina. A 'o ia paha ka mea a lākou nei e kū'ē aku nei i ke kū 'ana o ka moku ho'omāka'ika'i o ka hui American Safari Cruises. Noi aku nei ko Moloka'i i ka hui pū 'ana no ke kūkākūkā 'ana a me ka ho'olālā 'ana i mea e pono ai nā waiwai o Moloka'i. A he kūpono nō ia, 'oiai, 'o Moloka'i nō kahi o lākou e noho pa'a nei, inā pau ka pono o nā waiwai o laila, pehea lā lākou e ola ai? He aha ka mea e pono ai? He kauka'i i ka mea'ai o 'Amelika a me kona mau mea'ai e ho'ololi kolohe 'ia nei, 'o ka GMO ho'i? 'A'ole loa.

A 'ōlelo a'ela ka pelekikena o ka Papa 'Oihana Kālepa o Moloka'i, 'o Robert Stephenson, he hopohopo 'o ia ke koi 'ia kekahi hui 'oihana e ho'okō i nā mana'o o kekahi mau hui pilikahi, 'oiai na'e, he mau hana ko ia hui i kū i ke kānāwai. 'O ka nīnau nui, pehea lā 'o Stephenson i lilo ai 'o ia ka pelekikena o ka Papa 'Oihana Kālepa o Moloka'i? Inā aia 'oe ma ia kūlana ki'eki'e, he pono ke nānā i nā 'ao'ao 'elua. 'A'ole wale nō e nānā i ke kū i ke kānāwai a me ka 'ole paha. Ua nui nā hana i kū i ke kānāwai, 'a'ole na'e i kū i ka pono. Ma ke kānāwai, he hiki nō i ke aupuni ke huki i ka 'āina o ha'i, a i kahi māhele paha o ka 'āina me ka uku 'ana, me ka 'ae a me ka 'ae 'ole paha o ka mea nona ia 'āina. 'A'ole ia he mea i kū i ka pono. 'O ke puhi 'ana i ke kikaliki, he kū nō i ke kānāwai, 'a'ole na'e ia he mea maika'i e ola pono ai ke kino. 'O ka inu 'ana i 'umi 'ōmole tekila i ka pō ho'okahi, 'a'ole ia he 'a'e kānāwai, akā, he mea maika'i 'ole ia.

No laila, he mea maika'i nō ka hana a ko Moloka'i ma ke koi 'ana i ka hui 'o American Safari Cruises e ho'okō i kahi kuleana e pono ai ka 'āina a me nā kānaka o laila. Ua 'ōlelo 'ia ma ka Hōkū-Avalataisa, e ho'omau 'ia ana ke kūkākūkā 'ana o nā kānaka o Moloka'i me ke kanaka nona ia hui ho'omāka'ika'i, me Dan Blanchard.

E ho'ouna 'ia mai na ? leka i? m?ua, 'o ia ho'i 'o Laiana Wong a me Kekeha Solis ma ka pahu leka uila ma lalo nei:
» kwong@hawaii.edu
» rsolis@hawaii.edu
a i ‘ole ia, ma ke kelepona:
» 956-2627 (Laiana)
» 956-2627 (Kekeha)
This column is coordinated by Kawaihuelani Center for Hawaiian Language at the University of Hawai'i at Mānoa.






 Print   Email   Comment | View Comments   Most Popular   Save   Post   Retweet

COMMENTS
999
You must be subscribed to participate in discussions
By participating in online discussions you acknowledge that you have read and agreed to the TERMS OF SERVICE. Any violations of these terms may result in account suspension or deactivation. Please keep your comments civil and in good taste. To report a comment, email commentfeedback@staradvertiser.com.
Leave a comment

Please login to leave a comment.
IN OTHER NEWS
Latest News/Updates